Auteur: Iris Salembier

Als ik mijn hoofd van links naar rechts draai, wiebelt de omgeving op en neer als een schip in een storm. Het duizelt in mijn hoofd alsof ik net een fles whisky soldaat heb gemaakt. Maar nee, ik zweer op mijn communiezieltje dat ik zo nuchter ben als iets. Alleen is dat zieltje vorig jaar vijftig geworden. Bijgevolg sta ik in de optiekzaak voor het uittesten van mijn eerste multifocale bril.

Wij zitten naast elkaar in een strandstoel, Filip en ik. Kan gebeuren als je op vakantie bent, zou je denken, alleen zitten we niet op een zonnig strand met zicht op zee, maar op een plein in een Frans dorp, keurig zoals het hoort, in de schaduw van een plataan. Ons zicht is grotendeels belemmerd door de schragentafel die we hier vroeg in de ochtend, nog half in het duister, hebben opgesteld. Op het tafelblad, ervoor en ernaast liggen spullen uitgestald die we hopen voor een paar euro’s van de hand te kunnen doen. Ondertussen staat de zon al hoog aan de hemel en begint er aardig wat volk voorbij te lopen. Een oude man met een onverzorgde baard en een versleten t-shirt over zijn buik gespannen blijft voor ons kraam hangen. Terwijl hij voor zich uit staat te staren, steekt hij een zelfgerolde sigaret op. Ik probeer in te schatten waarin hij geïnteresseerd kan zijn, maar merk dan dat hij vermoedelijk gewoon op adem staat te komen van zijn wandeling tot hier. De meeste bezoekers van deze marché aux puces zijn locals die hier op zondagmorgen de kraampjes afschuimen en daarna een pastis gaan drinken op een terras wat verderop. Zij inspecteren en bekritiseren onze koopwaar, en wij bekijken en becommentariëren hen. Zo gaat dat op een rommelmarkt.

We zijn even oud, gingen naar dezelfde school, zaten in de dezelfde volleybalclub. Daarna, vanaf ons 18de ongeveer, liepen onze wegen uit elkaar. We zagen elkaar nooit meer terug. Tot vandaag. Na meer dan dertig jaar heb ik afgesproken met een jeugdvriendin.

‘Mag ik iets vragen mevrouw? Kan je hier ook…’ De man stopt abrupt zijn zin omdat de vrouw naast hem aan zijn mouw trekt en hem er attent op maakt dat ik vermoedelijk geen personeel ben maar -afgaande op mijn half opgedronken latte macchiato- waarschijnlijk gewoon een klant van dit bibliotheekcafé. Ik bevestig haar vermoeden en ook de man ziet nu zijn vergissing in. Hij dacht vast dat ik zo’n infodesk bemande, zoals in de Ikea, omdat ik hier toevallig alleen achter een laptop zit aan zo’n hoge tafel. Hij verontschuldigt zich en loopt verder op zoek naar een antwoord op zijn vraag. Nu ik toch even uit de flow ben, laat ik mijn blik even ronddwalen.

Het zit in kleine dingen. Het kruipt overal tussen en achter. Het blijft onverwachts en ongevraagd opdoemen. Net als confetti die je tot maanden na carnaval nog terugvindt. In spleten, kieren en holtes van je leven. Zo vind ik overal snippers herinneringen aan mijn moeder. In alles voel ik die eeuwige stilte die ze achterlaat. Achter de gordijnen van haar leegstaand appartement, tussen de resten van haar inboedel in onze garage, op het zwarte scherm van haar levenloze gsm, in de leemtes van mijn weekschema waarop ik normaal bij haar langsging, en vooral in die onbeweeglijke lijnen van haar glimlach op haar foto aan de muur.

Je kent het wel, die frustratie wanneer je tijdens het koken snel een verpakking wil opensnijden maar de schaar niet op z’n plek ligt in de keukenlade. Eerst blijf je wat zenuwachtig staan scharrelen in de lade, maar uiteindelijk trek je je plan met een scherp keukenmes, terwijl je je blauw ergert aan je gezinsleden die elke keer je keukenschaar komen pikken voor van alles en nog wat en die dan ook nooit eens terugleggen. Maar dan, nauwelijks een half uur later, zie je die schaar blinken op je bureau, waar je hem zelf hebt laten liggen na het inpakken van een kerstcadeautje… Je initiële ergernis verdwijnt als sneeuw voor de zon. Dat is heel normaal. We ergeren ons veel sneller aan de onvolkomenheden van een ander, dan aan die van onszelf. Het is een natuurwet. Net zoals iedereen vindt dat zijn eigen scheten niet stinken.

Het gebeurde terwijl we erop stonden te kijken. In de overtuiging dat je gewoon even heel erg ziek was, dat de antibiotica wel zijn werk zou doen, stopte je met ademen. Dat was het dan. In één seconde was het allemaal voorbij. En dan overviel me pas wat er gaande was, al de hele tijd. Jij was al zolang afscheid aan het nemen. Je zei het ontelbare keren: Ik zal niet lang meer leven, ik hoef geen nieuwe kleren meer, als ik er niet meer ben… Als…

Een paar jaar geleden werd ik door Libelle gecontacteerd. Ze waren op zoek naar een nieuwe columniste, en ik was samen met een viertal andere onbekende bloggers geselecteerd als mogelijke kandidaat. Toen ik het telefoontje aannam, stond ik het ene moment aan de grond genageld van ongeloof — hoe waren ze bij míj terechtgekomen? — en het volgende moment sprong ik een gat in de lucht. Dát was wat ik wou doen! Ze gaven me nog een weekje bedenktijd. Ik sputterde tegen dat ik die niet nodig had. Toch drongen ze erop aan. Er was namelijk een belangrijke voorwaarde…

Met het risico dat er deze week geen avondeten zal zijn voor de thuisblijvers, dat de gewassen kousen uitgeput raken, dat de hond zijn mand opeet uit verveling, dat de kat in alle stilte haar gevoeg naast de overvolle kattenbak deponeert, dat de zoon te laat op school komt omdat ik er niet ben om hem 3 keer wakker te roepen, ben ik toch vertrokken. Er was geen andere optie. Waar een ziektebriefje je nog indekt voor het niet uitvoeren van je taken op de werkvloer, heeft dat papiertje thuis geen enkele impact. Het enige wat je als moeder kan doen, is weglopen. En dat is dus wat ik heb gedaan deze week.

De borstverpleegkundige komt de kamer binnen, installeert zich naast mijn bed en vraagt hoe het met me gaat. Het is de eerste dag na mijn operatie die met een medische term ’tumorectomie’ heet. Nu ben ik net te weten gekomen dat mijn buurvrouw hier in deze ziekenhuiskamer door dezelfde diagnose een mastectomie heeft ondergaan, het wegnemen van haar twee borsten. En dat ik hier dus naast haar lig te herstellen van niets meer dan een sneetje in mijn borst en ééntje onder mijn oksel. Maar goed. Die borstverpleegkundige vraagt enkel aan mij hoe het gaat. Ik wil antwoorden maar ben wat afgeleid. Ik heb bij het binnenkomen namelijk gezien dat die verpleegster een doos bij zich had. Omdat ik het hoofdeinde van mijn bed wat heb opgericht om met haar te praten, valt ook die doos binnen mijn vizier. Hij staat naast haar op de grond. Het is een witte karton waarin 6 flessen wijn zouden passen. Dat het geen wijn zal zijn, heb ik wel door, tenzij dit een sketch zou zijn in ´’Loslopend Wild’ en haar volgende vraag nu zal zijn: ‘Wit wijntje?’