Categorie: 2026

Work-life balance? Dat is de grootste bullshit die er bestaat. Het zijn niet mijn woorden! Maar die van een guru. Je weet wel, zo’n oude Indiër in loszittende kleren, een witte baard en een Facebook-account. Af en toe zie ik een bericht van hem passeren waarin hij een of andere levensvraag beantwoordt. De provocerende titel van dit filmpje wekt mijn nieuwsgierigheid. Het is niet meteen een uitspraak die je verwacht van zo’n verlichte geest. En toch zegt hij het letterlijk. Meer nog. Hij stelt dat het concept ‘work-life balance’ misschien wel de oorzaak is van de golf aan burn-outs in het Westen. Want hoe kan je een balans houden tussen werk en leven? Alsof dat twee afgescheiden werelden zijn? Alsof we niet leven tijdens onze job?
‘Er is maar één ding. En dat is leven,’ besluit de guru.

Ik zit aan de onthaalbalie op mijn werk en ben aan de lopende band anderstaligen aan het inschrijven voor de cursus Nederlands. Dat klinkt simpel, maar in werkelijkheid is het een omslachtige procedure van identiteitskaarten controleren, wettig verblijf checken, inschrijvingscodes invoeren, tientallen keren op de juiste knoppen klikken in onze software en ondertussen vragen beantwoorden. Soms verloopt de communicatie in basis Nederlands, maar evengoed in het Frans, Engels of gebarentaal. De meeste vragen zijn voorspelbaar en beantwoord ik op automatische piloot: wanneer de lessen doorgaan, of ze een boek moeten kopen, hoeveel ze moeten betalen en waarom. Maar af en toe schakelt die automatische piloot zichzelf noodgedwongen uit, net als op de weg, wanneer de tegenligger ineens onverwachts heel dichtbij komt.

Als ik mijn hoofd van links naar rechts draai, wiebelt de omgeving op en neer als een schip in een storm. Het duizelt in mijn hoofd alsof ik net een fles whisky soldaat heb gemaakt. Maar nee, ik zweer op mijn communiezieltje dat ik zo nuchter ben als iets. Alleen is dat zieltje vorig jaar vijftig geworden. Bijgevolg sta ik in de optiekzaak voor het uittesten van mijn eerste multifocale bril.

Wij zitten naast elkaar in een strandstoel, Filip en ik. Kan gebeuren als je op vakantie bent, zou je denken, alleen zitten we niet op een zonnig strand met zicht op zee, maar op een plein in een Frans dorp, keurig zoals het hoort, in de schaduw van een plataan. Ons zicht is grotendeels belemmerd door de schragentafel die we hier vroeg in de ochtend, nog half in het duister, hebben opgesteld. Op het tafelblad, ervoor en ernaast liggen spullen uitgestald die we hopen voor een paar euro’s van de hand te kunnen doen. Ondertussen staat de zon al hoog aan de hemel en begint er aardig wat volk voorbij te lopen. Een oude man met een onverzorgde baard en een versleten t-shirt over zijn buik gespannen blijft voor ons kraam hangen. Terwijl hij voor zich uit staat te staren, steekt hij een zelfgerolde sigaret op. Ik probeer in te schatten waarin hij geïnteresseerd kan zijn, maar merk dan dat hij vermoedelijk gewoon op adem staat te komen van zijn wandeling tot hier. De meeste bezoekers van deze marché aux puces zijn locals die hier op zondagmorgen de kraampjes afschuimen en daarna een pastis gaan drinken op een terras wat verderop. Zij inspecteren en bekritiseren onze koopwaar, en wij bekijken en becommentariëren hen. Zo gaat dat op een rommelmarkt.

We zijn even oud, gingen naar dezelfde school, zaten in de dezelfde volleybalclub. Daarna, vanaf ons 18de ongeveer, liepen onze wegen uit elkaar. We zagen elkaar nooit meer terug. Tot vandaag. Na meer dan dertig jaar heb ik afgesproken met een jeugdvriendin.

‘Mag ik iets vragen mevrouw? Kan je hier ook…’ De man stopt abrupt zijn zin omdat de vrouw naast hem aan zijn mouw trekt en hem er attent op maakt dat ik vermoedelijk geen personeel ben maar -afgaande op mijn half opgedronken latte macchiato- waarschijnlijk gewoon een klant van dit bibliotheekcafé. Ik bevestig haar vermoeden en ook de man ziet nu zijn vergissing in. Hij dacht vast dat ik zo’n infodesk bemande, zoals in de Ikea, omdat ik hier toevallig alleen achter een laptop zit aan zo’n hoge tafel. Hij verontschuldigt zich en loopt verder op zoek naar een antwoord op zijn vraag. Nu ik toch even uit de flow ben, laat ik mijn blik even ronddwalen.

Het zit in kleine dingen. Het kruipt overal tussen en achter. Het blijft onverwachts en ongevraagd opdoemen. Net als confetti die je tot maanden na carnaval nog terugvindt. In spleten, kieren en holtes van je leven. Zo vind ik overal snippers herinneringen aan mijn moeder. In alles voel ik die eeuwige stilte die ze achterlaat. Achter de gordijnen van haar leegstaand appartement, tussen de resten van haar inboedel in onze garage, op het zwarte scherm van haar levenloze gsm, in de leemtes van mijn weekschema waarop ik normaal bij haar langsging, en vooral in die onbeweeglijke lijnen van haar glimlach op haar foto aan de muur.

Je kent het wel, die frustratie wanneer je tijdens het koken snel een verpakking wil opensnijden maar de schaar niet op z’n plek ligt in de keukenlade. Eerst blijf je wat zenuwachtig staan scharrelen in de lade, maar uiteindelijk trek je je plan met een scherp keukenmes, terwijl je je blauw ergert aan je gezinsleden die elke keer je keukenschaar komen pikken voor van alles en nog wat en die dan ook nooit eens terugleggen. Maar dan, nauwelijks een half uur later, zie je die schaar blinken op je bureau, waar je hem zelf hebt laten liggen na het inpakken van een kerstcadeautje… Je initiële ergernis verdwijnt als sneeuw voor de zon. Dat is heel normaal. We ergeren ons veel sneller aan de onvolkomenheden van een ander, dan aan die van onszelf. Het is een natuurwet. Net zoals iedereen vindt dat zijn eigen scheten niet stinken.